I- İLÇENİN TARİHİ
İlçenin tarihi ilk çağlara kadar uzanır. Eti, Roma, Bizans devirlerini geçiren bölge, M.S. 12. YY.’da Anadolu’ya gelen Türklerin yurdu olmuştur. Oğuz Boyuna ait “Üçoklar”’ın Türkmen beylerinden “Karaisa” bu bölgeye gelerek burayı yurt tutmuştur.
Selçuklu Arşivlerinde, Anadolu’ya bir “Vatan Garibi” olarak gelen bir kısım Türkmen aşiretlerinin muhtemelen Adana İli, Aladağlar çevresinde yerleştikleri bilinmektedir.
Karaköy adı ile 1835 yılından itibaren, Karaisalı İlçesine bağlı bucak merkezi iken 1973 yılında belediye teşkilatı kurulmuş ve ismi de “Karsantı” olarak değiştirilmiştir.
Ortaçağ Haçlı Seferleri sırasında, bölgenin stratejik merkezi görevini Barcıbert (Meydan Kalesi) üstlenmiştir. Burada, Kilikya Ermeni Krallığının askeri üssü kurulmuştur.
Adana’dan Kayseri’ye giden kervan yolu Karsantı güzergahından geçerdi. Bu noktada Aladağ önemli bir geçit noktasıdır. Bölge, 1360’lı yıllarda, Ramazanoğulları Türkmen Beyliği’nin eline geçti. Çukurova’da yaşayan Yörük ve Türkmenlerin yayla yeri oldu ve Yavuz Sultan
Selim döneminde Osmanlıya bağlandı. Kanuni Sultan Süleyman’dan hemen sonra, 1572 yılında Osmanlı Katipleri bölgeye gelerek yerleşik köylüler ve göçebelerin isimlerini defterlere kaydettiler. İlgili
salnamede, bölgenin en önemli idari birim adı Meydan Mezrası’dır. Diğer bir adı da (Parsbit Kalesi’dir).
1808 yılında, Menemenci Aşireti Meydan Kalesi eteklerinde Karsantıoğulları ile kanlı kavgaya tutuştu. Karsantıoğulları yenildi . Bölge, Karaisalı’nın idari alanı içinde kaldı.
1860 yılında Adana Valisi Halil Paşa, Karsantı (Aladağ)’ya yaylaya çıkan Karahacılı Aşiretini Sarıçam bölgesine iskan etti. Yine bu dönemde, Aladağ Yaylalarında yaylayan Yörükler Çukurova’nın muhtelif yerlerine yerleştirilmişlerdir. 1865 yılında Osmanlı reform ordusu “Fırka-i İslahiye” Çukurova’ya geldi. Bu arada Karsantı Oğulları da dahil sürgüne gönderildi ve göçebeler bu toprağa zorla yerleştirildi. 19.yy.’da Aladağlar ve Karsantı Yöresi aynı zamanda iç çatışmalar sonucu bulunduğu toprakları terk eden aşiret ve ailelerinin sığınma yeri oldu.
KURTULUŞ SAVAŞI SIRASINDA ALADAĞ
SİNAN TEKELİOĞLU
Gerçekte Sinan Tekelioğlu’nun gücü bir mürdiği bu emirle milli kuvvetlerin çokluğunu propaganda ediyordu. 30.Mart.1920’de, milli kuvvetler müfrezesi Karsantı’ya geldi .Düşman askerleri ile Karsantı’da yapılan çatışmalarda Türk Birlikleri büyük cesaret örneği gösterip bu yöreyi düşman işgalinden kurtarmıştır. Sinan Tekelioğlu ve Türk Birliklerinin Karsantıya Girmesiyle yöre halkı, Sinanpaşa’ya ve askerlere oldukça büyük sevgi ve saygı gösterdiler. Fransız Bayrakları indirilerek yerine Türk Bayrakları dikilmiştir. Fransızlar Kilikya Bölgesine kaçmışlardır. O yıllarda bölgede yaşayan Rumlar Türklere karşı düşmanca bir politika izlememişlerdir. Karsantıda yaşayan Rumlar, ilçe merkezi nüfusunun çoğunluğunu oluşturmuşlardır. İki kariyeye ayrılan bölgede, Türklerin yaşadığı Mansurlu Kariyesi, Rumların yaşadığı Karaköy Kariyesi olarak adlandırılmıştır.
Rumlar ile Türkler uzun bir dönem dostane ilişkiler içerisinde yaşamışlardır. Rumlar, başta demircilik olmak üzere bir çok el sanatı ile uğraşmışlardır. Türkler ise hayvancılıkla uğraşmışlar ve konar göçer olarak yaşamışlardır.
Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra, Yunanistan’la yapılan nüfus mübadelesi gereği ilçede yaşayan Rumlar 1924 yılında Yunanistan’ın Selanik Kenti yakınlarındaki Derya Piladi kentine yerleşmişlerdir.
Arazinin dağlık, engebeli olması, merkeze uzaklığı ve idari yönden çeşitli zorlukları olduğundan Karaisalı İlçesinden ayrılarak 09.06.1987 tarih ve3392 sayılı kanunla Aladağ ismini alarak İlçe olmuştur. İlçenin ilk kaymakamı Abdullah KALKAN’dır.
1899 Yılında Aladağ Yöresi Haritası
Haritada Karsantı Nahiyesi Yeralmıştır.
